الراغب الأصفهاني ( مترجم : غلامرضا خسروى حسينى )

404

المفردات في غريب القرآن ( مفردات الفاظ قرآن با تفسير لغوى و ادبى قرآن ) ( فارسى )

صفح : صَفْحُ الشّيءِ : پهنا و كناره هر چيز كه مثل رخسار و صورت است . صَفْحَةُ السّيفِ : پهناى شمشير . صَفْحَةُ الحَجَرِ : روى و سطح سنگ . الصَّفْحُ : در گذشتن و نكوهش نكردن كه از معنى - عفو - رساتر است و لذا گفت : ( فَاعْفُوا وَ اصْفَحُوا حَتَّى يَأْتِيَ اللَّهُ بِأَمْرِهِ - 109 / بقره ) ( ببخشيد و درگذريد تا حكم حقّ برسد ) . گاهى انسان مىبخشد و عفو مىكند ولى در نمىگذرد ، گفت : ( فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَ قُلْ سَلامٌ - 89 / زخرف ) ( فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ - 85 / حجر ) ( به نيكوئى درگذر ) ( أَ فَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحاً - 5 / زخرف ) يعنى : آيا ما ذكر و يادآورى را براى اينكه شما قومى افراط كار و مسرف هستيد از شما باز مىداريم . صَفَحْتُ عنه : يا از او چشم پوشى كردم و از گناهش درگذشتم يا او را رو در روى ديدم و از او دورى كردم يا از صفحهء كتابى كه گناهش را در آن ثبت كرده بودم در گذشته و به صفحات ديگر پرداختم ، و از همين معنى است كه مىگويند : تَصَفَّحْتُ الكتابَ : كتاب را صفحه صفحه ، ورق زدم . و آيه : ( إِنَّ السَّاعَةَ لَآتِيَةٌ فَاصْفَحِ الصَّفْحَ الْجَمِيلَ - 85 / حجر ) كه در اين آيه امرى است به پيامبر صلّى اللّه عليه و آله كه از ناسپاسى كسى كه چنان است در گذرد و آن را تخفيف دهد . چنان كه گفت : ( وَ لا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَ لا تَكُ فِي ضَيْقٍ مِمَّا يَمْكُرُونَ - 127 / نحل ) ( اندوهگين مباش و از نيرنگى كه مىكنند تنگدل مشو كه خداوند يار كسانى است كه پرهيزكارى كردند و كسانى كه نيكوكارند ) . مُصَافَحَة : دست به هم دادن و رساندن كف دستها به هم .